Nette regeling voor leaseslachtoffers 10-10-2005
Schikkingsvoorstel
Honderdduizenden gedupeerden van aandelenlease moeten beslissen. Deze - veelal onervaren beleggers leenden geld en investeerden in aandelen, toen iedereen goud leek te verdienen op de beurs. Toen de koersen scherp daalden, verdampte de winst en vaak ook de inleg. Accepteren ze nu het schikkingsvoorstel, dat door wijlen Wim Duisenberg is ontworpen? Of gaan ze nog jaren door procederen tegen de instellingen, die vette winsten beloofden? Bart Korvemaker van het Leeuwarder advocatenkantoor De Boer & Egberts adviseert ruim 120 gedupeerden


WinstVerDriedubbelaar, Feestplan, Troef plan, WinstVer10dubbelaar. Ronkende namen voor ronkende financiële producten. In de jaren dat de aandelenkoersen tot grote hoogte stegen, werd je bijna voor gek verklaard als je niet ook ging beleggen.
Zelfs mensen die niet voldoende geld in de spaarpot hadden zitten, werden aangestoken door het beleggingsvirus. Ze bezweken voor verleidelijke rekensommetjes in glossy folders, die enorme rendementen in het vooruitzicht stelden. Ze leenden geld om ermee te beleggen in aandelen. De campagnes en verkoopmethodes waren soms zo dwingend, dat veel mensen niet precies door hadden wat ze deden. Dexia, Spaarbeleg van Aegon, DSB, Ohra. Gerenommeerde financiële instellingen ontwikkelden vergelijkbare producten.
Aandelenlease groeide eind jaren negentig uit tot een nationale volkssport, zo leek het. In 2001 waren er meer dan vijfhonderdduizend mensen die ter waarde van EUR 6,5 miljard contracten voor aandelenlease hadden afgesloten. Na 2001 vlakte de belangstelling af. De rente over het geleende geld was in het nieuwe belastingstelsel niet langer fiscaal aftrekbaar.
Het warme enthousiasme van de onervaren beleggers sloeg om in koude angstdromen, toen de beurshausse ten einde was en de koersen scherp daalden. De opgebouwde, maar niet verzilverde rendementen, verdampten als sneeuw voor de zon. Ze veranderden in een fikse schuld. Bovendien was de inleg - vaak ook duizenden euro's - verdwenen. Velen hielden een schuld van tienduizenden euro's schuld aan hun beleggingsavontuur over. Sommigen zijn wel EUR 100.000 kwijtgeraakt. Gedupeerden verenigden zich in belangenclubs. Ze spanden rechtszaken aan tegen de aanbieders. Advocaten ontdekten grote hiaten in de aanbiedingen en de overeenkomsten. Zij stelden de financiële concerns in gebreke. Bij kantonrechters en rechtbanken werden procedures aangespannen. Er ontspon zich een ingewikkeld juridisch gevecht dat de gewone burger boven de pet gaat. En om het nog ondoorzichtiger te maken: de ene rechter kwam soms tot heel andere conclusies dan een collega in vrijwel identieke zaken.
Een belangrijk strijdpunt is het al dan niet van toepassing zijn van de Wet op het Consumentenkrediet (Wck). Die eist van kredietverleners dat ze over een Wek-vergunning beschikken. Een aantal aandelenleaseaanbieders beschikte daar destijds niet over. Een andere kwestie is de al dan niet noodzakelijke tweede handtekening. Voor bepaalde overeenkomsten, zo ook aandelenlease-overeenkomsten, geldt dat de wettige partner van de contractant voor akkoord moet meetekenen. In veel gevallen is deze extra krabbel achterwege gebleven.
Om jarenlang slepende procedures te voorkomen zette de inmiddels overleden oud-president van de Europese Centrale Bank, Wim Duisenberg, de tanden in de affaire op verzoek van Dexia. Dexia was veruit de grootste aanbieder van aandelenlease. Duisenberg presenteerde op de dag voor Koninginnedag een schikkingsvoorstel. Kern van het compromis is dat Dexia tweederde van de restschuld van zijn klanten kwijtscheldt. Daar waar een handtekening ontbreekt, wordt 100 procent van de restschuld kwijtgescholden. Overgebleven schulden krijgen geen vermelding in het BKR-register. Voorwaarde voor verwijdering van de aantekening is wel dat de beleggers voorheen netjes op tijd hun betalingen aan Dexia hebben overgemaakt of dat alsnog doen.
Officieel hadden de beleggers tot vandaag - 1 oktober - de tijd om te reageren. "Maar van Dexia weet ik, dat die deze einddatum met soepelheid zal hanteren als er een advocaat is het spel is", zegt de Leeuwarder advocaat Bart Korvemaker. "Wie in de loop van de komende weken het schikkingsvoorstel accepteert, wordt het niet lastig gemaakt. Dexia wil dit voor hun pijnlijke dossier ook graag sluiten."
De hamvraag is natuurlijk: voorstel accepteren of niet. "Een simpel, algemeen antwoord daarop is niet mogelijk", zegt Korvemaker. "Over het algemeen kun je zeggen dat Duisenberg een nette regeling heeft ontworpen. Maar het hangt van je persoonlijke situatie af of je ermee wilt of moet instemmen of niet."
Een nadeel van de schikking is dat de inleg niet terugbetaald wordt. "Heb je een grote inleg gedaan, dan valt het te overwegen om door te procederen. Dan kun je inleg terug krijgen. Maar zekerheid daarover heb je niet. Dat hangt af van het definitieve rechterlijke vonnis", aldus Korvemaker.
De Leeuwarder advocaat: "Elke leasebelegger moet voor zichzelf afwegen of hij die onzekerheid voor lief neemt. Wanneer de inleg beperkt is - zeg een paar duizend euro - kun je overwegen te schikken. De extra kosten van het doorprocederen wegen daar niet tegen op. En je moet ook de stress en emotie laten meewegen. Veel leasebeleggers zitten nu al jarenlang in de ellende. Dat tast je geluk aan. Wanneer je nu schikt, weet je dat je misschien niet het volle pond krijgt, maar je hebt wel zekerheid. En die zekerheid hoef je van de rechtspraak voorlopig nog niet te verwachten."
Korvemaker behartigt de belangen van ruim 120 gedupeerden. Voor iedereen maakt hij afzonderlijk een inschatting van de kansen in een procedure en de Duisenberg-regeling. Hij ergert zich mateloos aan belangengroepen die om het hardst roepen dat gedupeerden nooit moeten schikken, omdat ze dan hun inleg voor altijd kwijt zijn. "Maar niemand kan garanderen dat die inleg terugkomt. Zeker niet als je de laatste vonnissen bekijkt. Daarin wordt een stuk genuanceerder geoordeeld over het terugbetalen van de inleg dan voorheen."

DOUWE WIJBRANDS

Meer informatie:
www.dexialease.nl
www.deboeregberts.nl
www.vermogensmonitor.nl
www.pay-back.nl
www.platformaandelenlease.nl

Bron: Leeuwarder Courant