Oosting: Lease-risico verdoezeld 15-07-2004
Bemiddelaar bekritiseert
AFM en tussenpersonen

Van een onzer verslaggevers
DEN HAAG - Reclamefolders over aandelenleaseproducten maakten in bepaalde gevallen gebruik van 'verhullend taalgebruik', waarbij getracht werd de risico's van het beleggen met geleend geld te 'verdoezelen'.

Daarnaast waarschuwde toezichthouder AFM te laat voor de risico's, terwijl tussenpersonen, die leningen verkochten op commissiebasis, vaak 'niet gestimuleerd' werden potentiële kopers te waarschuwen voor de gevaren. Deze conclusies staan in het gisteren gepubliceerde eindrapport van de bemiddelingscommissie Oosting.
Enkele weken geleden maakte de commissie van oud-nationaal ombudsman Marten Oosting bekend dat haar bemiddelingspoging om het conflict tussen de gedupeerde beleggers en de banken uit de wereld te helpen, mislukt was wegens gebrek aan medewerking van onder meer marktleider Dexia. Het stopzetten van de bemiddeling, die 10 maanden duurde, was een slag in het gezicht van de dik 100.000 aandelenleasers. Na de sluipkrach bleven ze met hoge schulden achter.
In zijn eindrapport 'Over lenen, leasen en verliezen' haalt Oosting fors uit. De oud-ombudsman meent dat veel reclamemateriaal over de aandelenleaseproducten onder de maat was. In bepaalde folders werden 'hoofdzakelijk verhullende termen gebruikt als inleg of maandbedrag (ofwel rentebetalingen), 'voorgeschoten bedrag' (lening) of 'achteraf sparen' (lenen). Soms werd beleggen als een 'spaarvorm' gepresenteerd.' Daarnaast waren de folders voorzien van 'vrijwel steeds zeer optimistische grafieken', waardoor er een positieve 'totaalindruk' kon ontstaan. Wel werd gewaarschuwd voor de risico's van het beleggen met geleend geld, maar of de gewone, vaak financieel onervaren consument dat snapte, is een heel andere vraag, vindt Oosting.
Oostings conclusie moet een steun in de rug zijn voor Stichting Leaseverlies, de Consumentenbond en de VEB die vorige week een smadelijke nederlaag leden op de Amsterdamse rechtbank. Daar oordeelde een rechter dat een advertentie van de 'Winstverdriedubbelaar' van Dexia niet misleidend was.
Gisteren maakten de belangenverenigingen bekend dat het rapport Oosting met zijn conclusie over de folders een steun in de rug was voor de lopende juridische procedures tegen Dexia. Ook Piet Koremans, woordvoerder van de boze-beleggersvereniging Payback, is blij met de conclusie van Oosting. „Het is een bevestiging van het vorig jaar gepubliceerde AFM-rapport dat ook concludeerde dat bepaalde bankiers zich schuldig hadden gemaakt aan misleiding."
Na de mislukte bemiddelingspoging stappen volgens Koremans steeds meer beleggers naar hun advocaat voor het starten van een juridische procedure. „Ik schat dat ondertussen zo'n 50 advocatenkantoren zich bezighouden met de aandelenlease. En dat worden er meer, zeker na het mislukken van de bemiddeling. Ook Dexia zelf is behoorlijk actief. Die bank heeft inmiddels zo'n 1000 incassoprocedures gestart."

FOCUS
Rapport in het kort
Belangrijkste punten rapport-oosting
• Reclamefolders zaten vol met verhullend taalgebruik.
• De commissie-Oosting wilde dat de leasebankiers driekwart van de overgebleven schulden zouden kwijtschelden. De klanten moesten het restant ophoesten.
• Aanbieders van leaseproducten hadden tevoren moeten toetsen of de afnemer een risico kon en wilde dragen.
• Gedupeerde beleggers met een lage koopkracht kunnen niet makkelijk een advocaat betalen. Oosting wil dat dat probleem aangepakt wordt.

Bron: Algemeen Dagblad