Leaseaffaire breekt alle records 14-02-2005
De strijd om de aandelenleasemiljarden gaat een nieuwe fase in.
Er ligt nu een recordbedrag aan schadevergoeding op tafel.

Door onze redacteuren MARK HOUSEN en MENNO TAMMINGA
AMSTERDAM, 11 FEBR. De strijd is nog niet gestreden. Vanochtend meldden zich nog drie mensen bij de stichting Leaseverlies, die de krachten bundelt van gedupeerde beleggers met aandelenleaseproducten. Vanochtend hadden 77.301 gedupeerden zich op de website van Leaseverlies gemeld, plus zo'n 20.000 per brief.
Terwijl de drie nieuwkomers zich opgaven, kwamen de twee grootste verkopers van aandelenleaseproducten met groot geld over de brug. Verzekeraar Aegon,
tot 2000 eigenaar van Legio Lease, de marktleider in de verkoop van de leaseproducten, stort 218 miljoen euro, terwijl het Belgisch-Franse Dexia, die Legio Lease in 2000 overnam, 207 miljoen euro inzet. Dexia had eerder al 497 miljoen euro opzijgezet. Aegon en Dexia staken nu hun rechtszaak over de verkoop van Legio Lease en diens moederbedrijf Labouchere.
Het debacle met de aandelenleaseproducten behoort, samen met de koersval na de beursgang van internetbedrijf World Online in maart 2000, tot de grootste schadeposten van het volkskapitalisme. In het tweede deel vande jaren negentig, lokten de rap oplopende beurskoersen een legioen nieuwe beleggers naar de beurs. Naar de aandelen zelf, en naar slim verpakte en verkochte financiƫle producten zoals aandelenlease.
Het principe van de aandelenlease is simpel: de consument leent geld, koopt daarmee aandelen, wacht op de koerswinsten en lost na drie of vijf jaar de lening weer af met de opbrengst van de verkoop van de aandelen. Bovendien schiet dan ook nog een bedrag over dat de belegger als winst kan houden. De rentebetalingen waren ook nog eens jarenlang fiscaal aftrekbaar. De grootste partij in deze zaken was Legio Lease, eerst een dochter van Aegon, later van Dexia. Vrijwel alle grotere verzekeraars kopieerden Legio Lease.
Achteraf gezien verkocht Aegon de leaseproducten op de top van de markt. De beursgang van World Online markeerde het hoogtepunt van het kapitalisme. De Amsterdamse beursgraadmeter AEX piekte begin september 2000 op een stand van 703 punten. In maart 2003 bereikte de graadmeter een dieptepunt van 218 punten, nu kruipt de AEX naar 370.
De grootste beurskrach sinds 1989 zadelde een deel van de leasebeleggers met aanzienlijke schulden op. Doordat de aandelenkoersen kelderden, leverde de verkoop van de aandelen onvoldoende geld op om de leningen af te lossen. Al snel begonnen de rechtszaken, eerst bij de effectenrechter Dutch Securities Institute, later ook bij de gewone rechter.
De grootste partij aan de zijde van de gedupeerden is de stichting Leaseverlies, waarin beleggers, de Consumentenbond en de Vereniging van Effectenbezitters (VEB) samenwerken. Daarnaast werkt de stichting Eegaverlies, die beleggers bundelt die vinden dat hun echtgenote had moeten meetekenen op de contracten. Zij staan tegenover de wanbieders, waarvan Dexia de grootste is. Op zijn beurt begon Dexia tegen Aegon te procederen om eventuele schadeclaims aan beleggers op de voormalige eigenaar te verhalen.
Juist die contractuele kooprelatie heeft de leasezaken nu een nieuwe wending gegeven. In het verkoopcontract tussen Aegon en Dexia was volgens Aegon-bestuurder J. Streppel een garantie opgenomen voor eventuele verborgen gebreken bij Legio Lease. Deze garantie lag volgens Streppel op maximaal 500 miljoen gulden (227 miljoen euro). "Wat wij nu betalen, 218 miljoen euro, ligt dicht tegen dat bedrag aan", zegt Streppel.
Deze opening bood tevens de kans op nieuwe bemiddeling. Vorig jaar mislukte een poging van een commissie onder leiding van voormalig Nationaal Ombudsman Oosting. Nu gaat ex-president Duisenberg van de Europese Centrale Bank en van De Nederlandsche Bank aan de slag. Met steun van minister van Financiƫn Zalm, en nadat president Wellink van De Nederlandsche Bank de partijen onder nieuwe druk had gezet.
Aegon en Dexia erkennen, zoals gebruikelijk in dit soort procedures, geen schuld. Maar het bedrag van bijna 1 miljard euro dat zij op tafel hebben gelegd is een record. Boze Nederlandse Philips-beleggers kregen ruim vijf jaar geleden 4,5 miljoen euro schadevergoeding na een conflict over een winstprognose uit 1990. Amerikaanse beleggers in het Nederlandse softwarebedrijf Baan die zich in 1998 misleid voelden door een plotseling verlies kregen twee jaar geleden 42,5 miljoen dollar (nu: 34 miljoen euro).

Bron: NRC Handelsblad